Monkey Ghost

Zo maak je een filmposter! Klik voor groot. Maker is cartoonist Chris Ware. Ga Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives zien als je houdt van ellenlange shots van apengeesten.

Zeldzaam: profetische actiefilm

Yevhen: "All these poor bastards out there, putting their life savings in banks, and S&Ls, and mutual funds. How do they think, when the collapse comes, they can depend on the government? I don't think so. (...) Like my cousin Mashkov always says: "This is our only refuge, baby... gold."

The Italian Job, 2003

Recensie: The Ghost Writer

De nieuwste van Roman Polanski is op het eerste gezicht een wat vreemde film. Het lijkt niet erg belangrijk te zijn wat de hoofdpersonen, goed gespeeld door onder andere Ewan McGregor, Pierce Brosnan en Olivia Williams, overkomt (lees hier een bespreking van de plot). Waar het de geplaagde regisseur om gaat, is het vertellen van een politiek verhaal.

Dat verhaal stelt de innige banden tussen de VS en het Verenigd Koninkrijk ter discussie. Het levert echter bovenal kritiek op de veiligheidshype die de wereld sinds 2001 overspoelt. Er zijn steeds meer zichtbare vormen van beveiliging, bijvoorbeeld op vliegvelden, bij belangrijke evenementen en rond VIPs. Veiligheidsdiensten als de CIA draaien overuren en hebben verregaande bevoegdheden. Maar hoe effectief is die beveiliging eigenlijk? Het antwoord van de film: niet heel erg. En, nog belangrijker: Zijn de regeringen áchter die beveiliging eigenlijk wel betrouwbaar? Waarom laten ze zich in met wapenproducenten? Doen ze niet alle veiligheidsmaatregelen teniet, door landen binnen te vallen en vijanden te ontvoeren en te martelen en zo meer vijanden te creëren?

Wij dwalen net als hoofdpersoon 'The Ghost' (McGregor) als nauwelijks ter zake doende figuranten, geesten bijna, door een toneelstuk met een voor ons geheim script. De stap naar pessimistisch samenzweringsdenken is na het zien van The Ghost Writer makkelijk gezet. Blissful ignorance lijkt de beste uitvlucht, maar het is lastig ignorant te blijven als zichtbare gevolgen van rampzalig overheidsbeleid onze levens blijven binnendringen. Dankzij wie geven we steeds meer privacy prijs? Roepen we dit alles als Westerlingen niet over onszelf af? En zijn onze persoonlijke gegevens wel in goede handen? Stel jezelf eens die vragen als je op een vliegveld in de bodyscanner stapt of vier vingerafdrukken achterlaat bij het regelen van een nieuw paspoort.

Serieuze business, dus. Maar ondanks de wat cynische boodschap is The Ghost Writer heel erg kijkbaar. Er zijn veel verrassend grappige scènes, zichtbaar een kolfje naar McGregors hand. Het kleurenfilter is understated en smaakvol aards. Ook opvallend zijn de mooie shots van het strand en de zee, waarvan vele veelzeggend vanuit de bunkerachtige woning waarin veel zich afspeelt. Polanski levert met The Ghost Writer een tamelijk subtiele, maar kritische film af, die daarin (en qua tempo) nogal op Das Weisse Band van Haneke lijkt. Van mij mag Polanski nog steeds opgesloten worden voor zijn vroegere zonden, zolang hij maar films vanuit zijn cel mag blijven maken!

Movie Roundup: realisme en soberheid troef

Reden tot feest! Ik sta eindelijk op het punt de mijlpaal van 1500 beoordeelde films te passeren op IMDb.com. Dat zijn ook meteen zo'n beetje alle films die ik het afgelopen decennium heb gezien. Om u het rekenwerk te besparen: da's ongeveer één film per tweeënhalve dag. Vind het zelf nogal weinig, want er valt nog zoveel meer te zien! Maar uiteindelijk draait het om kwaliteit, niet kwantiteit. De laatste weken zijn er weer heel wat meesterwerken en subtoppers de revue gepasseerd die ik niet voor mezelf kan houden.

Rocco e i Suoi Fratelli (1960)
Voor mij was dit familie-epos een verrassing. Regisseur Visconti associeer ik dankzij Morte a Venezia en Il Gattopardo met een wat pretentieuze stijl en dik aangezet drama. Maar die blijven gelukkig afwezig, net als de theatrale kakafonie van sommige Italiaanse films, die voor mij als nuchtere noorderling toch wennen blijft. De film heeft dan ook veel raakvlakken met de no nonsense Italiaanse neorealistische stijl van de jaren veertig en vijftig. Ik snap nu ook de aantrekkingskracht van het fenomeen Alain Delon wat beter. Hij speelt met passie en subtiliteit een zoon, broer en minnaar die er het beste van probeert te maken nadat hij met zijn familie vanuit het arme Zuid-Italië naar Milaan is verhuisd, op zoek naar een beter leven. Naast romantiek en heftige broederlijke twisten biedt de film een rake impressie van de grote kloof tussen noord en zuid in Italië, die tot vandaag de dag bestaat. Het is bizar dat Rocco maar iets meer dan 4000 stemmen heeft gekregen op IMDb. Een zwart-witfilm van bijna drie uur schrikt mensen blijkbaar toch af. Onterecht!

Mar Adentro (2005)
Ook bij deze film lag een misverstand mijnerzijds ten grondslag aan een aangename verrassing. Denkend dat de film van "die andere hippe Spaanse regisseur" Almodóvar was, wiens stijl ik oké maar niet geweldig vind, werd ik overdonderd door de ongekunstelde, sobere stijl van Mar Adentro. Die past goed bij het volwassen onderwerp, de strijd van een verlamde man (Javier Bardem) om euthanasie te mogen plegen. Niet alleen de inhoud, maar ook de vorm is spot on en doet me denken aan die van The Diving Bell and the Butterfly door de momenten van stil drama, afgewisseld met uitbundige beelden vol liefde, lust en levenszin. Alle acteurs, van jong tot oud, acteren overtuigend. Regisseur Alejandro Amenánar bewijst dat hij in allerlei genres weet te scoren: thriller (Tesis), griezel (The Others), sciencefiction (Abre Los Ojos) en dus ook drama. Ben nu iets benieuwder naar het commercieel aandoende Agora (2009), over een slaaf in Romeins Egypte die zich aangetrokken voelt tot het christendom én zijn meesteres, de beroemde filosofe Hypatia. Klinkt een stuk gekunstelder...

Twelve O'Clock High (1949)
Ik kan niet zeggen dat Amerikaanse oorlogsfilms van voor 1960 nou bovenaan mijn have-to-see-lijstje staan, progandistisch en simplistisch als ze vaak zijn. Gelukkig dacht ik daar een paar jaar geleden anders over toen ik op basis van positieve recensies bovenstaande film kocht. Prima beslissing! Het is een verbazingwekkend sobere schets van het reilen en zeilen op een Engels vliegveld voor Amerikaanse bommenwerpers tijdens WO2. De focus ligt op de dilemma's van de leiding. Hoe ver kun je jonge knullen pushen? Hoe ga je om met impopulariteit? Hoe houd je emotioneel afstand? Het klinkt als een managementhandboek, maar de aandacht voor de menselijke kanten van leiderschap maakt de rolprent bijzonder. Het hoopvol tellen van de bommenwerpers bij terugkomst na een gevaarlijke missie, de overidentificatie van commandant Gregory Peck met zijn afgetobde troepen... het wordt allemaal heel tastbaar gemaakt. Had tranen in de ogen staan bij de scène waarin Peck tijdens een missie geestelijk instort en urenlang volledig apathisch voor zich uit staart, om pas weer bij zinnen te komen wanneer het diepe gebrom van teruggekeerde bommenwerpers de lucht boven het vliegveld vult. Heftig.

Ook van harte aanbevolen: Revanche (Oostenrijk), Milyang (Zuid-Korea), Sideways (VS), Prisoner of the Mountains (Rusland), Hunger (GB/Ierland), Waltz with Bashir (Israël), Inherit the Wind (VS), Mongol (o.a. Kazachstan & Mongolië), Un Prophète (Frankrijk), 4 Months, 3 Weeks & 2 Days (Roemenië), Ballast (VS; een acteur heet Johnny McPhail, de director of photography is gezegend met de naam Lol Crawley; netspeak ftw!)

Laatste aanwinsten

BOEK Boven is het stil, van Gerbrand Bakker. Ik kan Nederlandse romans niet blijven negeren, vandaar. Op de gok via Marktplaats gekocht, maar het is goed geschreven en de recensies blijken positief te zijn.

BOEK The Book of the Cosmos - Imagining the Universe from Heraclitus to Hawking, van Dennis Danielson (red.). Hoe dacht men vroeger en niet-zo-vroeger over het heelal? In de woorden van de denkers/wetenschappers van toen, met korte toelichtingen van de redacteur.

BOEK How to Live Forever or Die Trying – On the New Immortality, van Bryan Appleyard. De auteur verhaalt over de nieuwste vluchtpogingen in het zicht van Het Onvermijdelijke. Recensie.

DVD Hundstage, van Oostenrijker Ulrich Siedl. Net als landgenoot Michael Haneke een maatschappijkritische en nogal sadistische regisseur die met deze film een slopend werk heeft afgeleverd. Interview: "Dat mijn films, in tegenstelling tot die van Haneke, geen moraal zouden hebben, is onzin. Het goede en het kwade zijn bij mij wat moeilijker te onderscheiden. Je moet bij mij wat meer je best doen."

DVD A Man Escaped, van Robert Bresson. Naar wat ik heb gelezen een hele pure film, waarin de acties van de hoofdrolspeler de beelden sturen, en niet andersom. Zegt François Truffaut, dus dan zal er wel iets in zitten.

Verlanglijstje: de dvd's van The Death of Mr Lazarescu en Gomorra. Want alleen radicale films zijn het bezitten waard. Amen.

Recensie: Das Weisse Band

De intelligentste film die ik de afgelopen weken zag, was toch wel de nieuwste van de Oostenrijker Michael Haneke. Wie zijn films kent, weet dat hij de kijker het liefst een ongemakkelijke kijkervaring biedt; zijn laatste, waarvan de volledige titel Das weisse Band - Eine deutsche Kindergeschichte (trailer) luidt, vormt geen uitzondering op die regel.

In stemmig zwart-wit schildert Haneke het leven in een Duits boerendorp omtrent 1913. Een idyllische setting, maar vanaf het begin hangt er een donkere schaduw over de film. Vreemde, wrede ongelukken zetten het dorp op z'n kop: een ruiter struikelt met paard en al over een verborgen touw, een schuur wordt in brand gestoken, twee kinderen ondergaan een brute foltering. Wer tut denn so etwas, verdammt noch mal? Gaandeweg wordt duidelijk dat achter de sympathieke façade van de volwassen dorpsbewoners minder fijne karakters schuil gaan en dat de kinderen iets met de 'ongelukken' te maken hebben.

Net als in zijn grandiose Caché probeert Haneke de kijker aan het denken te zetten over de morele staat van de maatschappij. Dat doet hij zo subtiel en understated, dat de roestige tandwieltjes in m'n knar pas een paar uur na de film begonnen te draaien. Toen begreep ik ook pas hoe krachtig de boodschap van Haneke is en hoeveel nieuwe inzichten je als kijker op kunt doen. Ik haalde zelf de volgende morele lessen uit de film (je dient de opgeheven vinger en de bulderende stem er zelf bij te denken):

• Les I: Het gedrag van kinderen zegt meer over ons volwassenen dan we zouden willen.
Erkennen dat een nieuwe generatie op sociaal gebied slecht functioneert of zelfs 'kwaadaardig' is, is erkennen dat wijzelf in morele zin hebben gefaald, dat een belangrijke reden van ons bestaan –het grootbrengen van onze kinderen– één groot fiasco is. We ontkennen zoiets liever, zoals de dominee in de film doet als hij achter de waarheid komt, en wijzen als gemeenschap liever naar een zondebok.

• Les II: Oorlogsagressie is een gevolg van moreel bankroet.
Het is veelzeggend dat Das Weisse Band eindigt met het begin van de Eerste Wereldoorlog. Is het creëren van gemeenschappelijke vijanden (zondebokken) niet de ultieme manier om de aandacht van grote sociale problemen aan het thuisfront af te leiden? Misschien is de ongewuste gedachte daarbij dat iedereen na de strijd weer met een schone lei kan beginnen. Oorlog als een soort 'reset' van de onderlinge verhoudingen. De link naar WO II en het lot van de joden is makkelijk te leggen. Wilden de Duitsers zich ontdoen van de sociale spanningen van de jaren dertig?

Een mogelijk veelzeggend detail, dat me tijdens het typen pas te binnen schoot: de verteller, die in de film een jaar of dertig is, zegt in de voice-over dat hij zijn herinneringen over de gebeurtenissen in het dorp wil vertellen, omdat ze "mogelijk een verhelderend licht werpen op veel ontwikkelingen in dit land." Hij klinkt op leeftijd, zeker zeventig (de verteller is volgens IMDb 76 jaar oud). Laat WO II dan net zijn afgelopen. Is de vertelling zijn poging een verklaring te zoeken voor de gekte van de afgelopen jaren? Ik denk het wel.

• Les III: Volwassenen beseffen niet wat voor effect hun hypocriete levenswijze op kinderen heeft.
Laat staan dat ze kunnen voorzien wat voor morbide daden ze ermee ontlokken. Zeker als de ouders hun kinderen dezelfde manier van leven opleggen met behulp van strenge en principiële regels, zoals in de film gebeurt. Daarmee zit er in Das Weisse Band ook kritiek op onze normen- en waardenstelsels, en daarmee onze religies. De goedbedoelende, maar uiteindelijk falende dominee staat daar symbool voor. Ook deze morele les komt niet uit de lucht vallen: beide wereldoorlogen (en het nazisme) werden voortgebracht door grotendeels christelijke naties. In the parlance of our times: een dikke FAIL voor het geloof! Gelukkig is de film geen simplistische aanval op het christendom, al denkt een enkele schuimbekkende recensent op IMDb daar anders over.

Ik laat mijn opgeheven vingertje weer zakken, want mijn arm wordt wat stijf en bovendien type ik met mijn wijsvinger. Zoals altijd weet Haneke zijn boodschap efficiënt en subtiel te brengen. Ondanks de parade aan karakters lijken scènes niet gehaast, terwijl de film niet eens relatief lang duurt (144 minuten). Wat betreft acteerprestaties is er bijna geen valse noot te bekennen, zelfs niet bij de kinderen. De regisseur neemt de kijker serieus, al ligt de boodschap er soms toch iets te dik bovenop. Misschien om een maatschappijkritische zwart-wit film over het historische platteland toch wat aantrekkelijker te maken.

Dit is één van de weinige films die interessanter en entertainender is ná het kijken. Dat moet wat mij betreft geen trend worden, maar het werkt in dit geval wel; tijdens de 144 minuten heb ik me absoluut niet verveeld. Vrolijk word je niet van dit plattelandsdrama met een donker randje, maar dat hoeft ook niet. Toch kunnen mensen met een kinderwens misschien beter een andere film kiezen...

Psssst, filmpje kopen?

Even een snelle tip voor snelle beslissers met een goede filmsmaak en apparatuur die R1 (regio 1) dvd's kan afspelen.

Ik heb de film Au Hasard Balthazar te koop staan op Marktplaats. Voor 12 euro, da's zeker 8 euro minder dan de winkelprijs. Ik ga zelf toch voor de R2-versie, vandaar.

Film is Frans gesproken, uit 1966, traag, zwart-wit en gaat over een ezel en over lijden en onvrijheid en onrecht en het Kwaad in de wereld. Kortom, een leuke dijenkletser voor even tussendoor!

Weg = weg. Update 1 juli: en weg is-ie, voor 13 euro. Goede zaken!

The beauty and the robot

Hoe slijt je een robot aan het grote publiek? Zet er een halfnaakt vrouwspersoon met mooie benen naast, natuurlijk! Maak vervolgens foto's van het prikkelende tafereel en succes is gagarandeerd voor Robby the Robot.

In de gewiekste promotie voor de scifi-klassieker Forbidden Planet (1956) klinkt duidelijk het oude thema van the beauty and the beast door, met de bijbehorende uitvergrote stereotype eigenschappen en seksuele ondertoon. De afgelopen eeuw doet de bedenkelijke praktijk van het contrasteren van het fragiele, onschuldige vrouwelijke met het krachtige, monsterlijke mannelijke het goed in films, met King Kong misschien wel als beste voorbeeld (een variatie op het thema?). Naast de welbekende vrouw in nood en/of het seksobject lijkt het monster gevaarlijker en de held heldhaftiger.

Nergens wordt het thema zo ver doorgetrokken als in de vormgeving van de film Alien (1979), geïnspireerd door de duistere erotische werken van de tamelijk zieke kunstenaar H.R. Giger (hehe). Daarin is het monster dat de heldin Sigourney Weaver belaagt in feite een enorme dickhead. Seksualiteit heeft enorme invloed op mode, kunst en ons esthetisch besef in het algemeen, maar zelden wordt dat zo onverbloemd weergegeven als in deze film. Vanuit die optiek is de niet-zo-subtiele fallische vorm van Robby the Robot geen toeval meer, en worden cheesy foto's opeens verdacht ("Toe, honey, pak dat ontzagwekkende ding maar beet!").

Wat Alien echter onderscheidt van andere films en wat het tot één van mijn favorieten maakt, is dat Weaver met haar revolutionair ruige rol oude rolpatronen doorbreekt. Ze zit samen met het meest afschrikwekkende monster uit de filmgeschiedenis opgesloten in een claustrofobisch ruimteschip, maar weigert in een voor de hand liggende slachtofferrol te vervallen. Het resultaat is een volwaardige battle of the sexes, waarin beide partijen volledig aan elkaar gewaagd zijn. Misschien had Alien wel een primeur, want kan zo snel geen andere ass-kicking filmvrouwen uit de seventies bedenken.

Maar ach, waar heb ik het over. Als de robots in de toekomst de boel op aarde overnemen, zijn zulke onderwerpen in één klap passé. Geslachtsneutraal metaal zal heersen. Wel zal er smakelijk gelachen worden om de zich houterig voortbewegende vissenkom genaamd Robby, een klunzige clown met binnenin een smerige vleesling! Pure slapstick voor robots. En dat is prima, want zolang onze mechanische vrienden schik hebben, komt het verdelgen van de mensheid even op het tweede plan. Scheelt weer enkele tientallen miljoenen doden.

In een latere bijdrage meer over de aanstaande robotapocalyps.

Mijn dvd's naar decennium

Vraag me al tijden af wat er mis is met de jaren '70 en '80. Iemand een idee?

Eens kijken of crowdsourcing gaat lukken met een lezerspubliek van 5 man en een paardenkop.

Update: *zucht...* Nou, dan verzin ik zelf wel iets.

1) De vijftiger en zestiger jaren stonden bol van interessante films van bekende regisseurs als Hitchcock, Fellini, Antonioni, Ozu, Kurosawa en Bergman. Allemaal producties met een duidelijke persoonlijke touch van de regisseur, ook wel auteursfilms genoemd. Die moest en zou ik hebben!
2) Eind jaren '70 nam de blockbuster plots een hoge vlucht door films als Jaws en Star Wars, waardoor artistiekere (en dus minder lucratieve) films wellicht minder aandacht kregen van geldschieters. De focus op gepolijste big-budget publieksfavorieten bleef gedurende de tachtiger jaren gehandhaafd; denk aan E.T., Ghostbusters, The Terminator, Top Gun, Lethal Weapon, Beverly Hills Cop en Back to the Future. Daar konden Kubrick, Herzog, Wenders, Tarkovsky en de hunnen niet tegenop (statistisch gezien, hè).
3) In de jaren '90 kwam de dvd op, wat misschien inhoudt dat ook kleinere films makkelijker op dat medium zijn uitgebracht. Er kwam meer aandacht voor eigenzinnigere blockbusters; de Coen-broertjes en Tarantino komen als eerste bij me op. Misschien hadden veel mensen genoeg van de big, bigger, biggest trend (die overigens gewoon doorging dankzij CGI-spektakels als Jurassic Park, Independence Day, Titanic en The Matrix, actiethrillers als Mission: Impossible, Con Air en Speed, en de opkomst van het verschijnsel sequels), zodat er weer meer aandacht kwam voor de auteursfilm.

Maar dat zijn slechts wat theorietjes die ik net in een halfuurtje bedacht met wat hulp van deze zeer volledige, maar verder hopeloos door Hollywood gedomineerde website. [sarcasme]En trouwens nog bedankt voor uw hulp, lieve lezertjes.[/sarcasme] Oké, voor de lieve vrede toch maar een smiley dan: ;)

Mega Movie Mallemolen

Ik hoor hier eigenlijk helemaal geen tijd voor te hebben. Helaas is fijne films recenseren veel te leuk. Ik zie het als dubbel genieten, zoals ik kan genieten van een dubbele Double Whopper (in theorie, want veel te duur). Heb heel wat in te halen, dus hier zijn enkele van de meest bijzondere films die ik het afgelopen halfjaar zag.

• DE NEGENS

L’Armée des Ombres (1969)
Een film over het Franse verzet en het effect dat het heeft op de verzetsstrijders zelf. Hoewel er ware kunststukjes worden vertoond (zoals spectaculaire ontsnappingen), wordt de praktijk niet afgeschilderd als heroïsch. De ondergrondse strijd is meer een kil proces waarin de hoofdpersonen gedwongen zijn mee te draaien, waarbij verraad altijd op de loer ligt. Het wordt neergezet als een soort geestelijke en uiteindelijk lichamelijke zelfmoord, maar waarvoor precies? Het verzet lijkt een doel op zichzelf te zijn geworden, een doel dat alle middelen heiligt. Ik vermoed dat de ‘schaduwen’ ('Ombres') in de titel naar die morele schemerwereld verwijzen. Dit heel beheerst (anderen zullen zeggen: afstandelijk) vertelde oorlogsdrama wordt samen met Le Samuraï gezien als het beste werk van Jean-Pierre Melville. Heel wat beter dan opgepimpte verzetsverhalen zoals Zwartboek.

Mephisto (1981)
Nog een oorlogsfilm, maar met een ander karakter dan bovenstaande. Dankzij het kunstenaarsmilieu waarin de film zich afspeelt is het een veel expressievere prent geworden. Centrale vragen zijn: waar sta je als kunstenaar op politiek gebied? Moet je stelling nemen, of sta je in dat beroep boven zulke keuzes? Ik had nog nooit van hoofdrolspeler Klaus Maria Brandauer gehoord, maar wat is dat een goede acteur! Hij speelt een ambitieuze toneelspeler die niets met het nazi-regime op heeft (hij heeft zelfs een minnares van Afrikaanse origine!), maar politieke steun ook niet kan missen om vooruit te komen. De wilde jaren dertig in Berlijn worden met minder nostalgie neergezet dan gewoonlijk, zodat het soms lijkt alsof je naar een hedendaags drama zit te kijken. Het (toepasselijk?) dik aangezette verhaal belooft helaas meer dan dat het waarmaakt, maar vanwege Brandauers spel en Szábo’s aandacht voor kleine emoties houd ik het op een 9.

Badlands (1973)
Het bewijs dat sommige regisseurs met minder budget en grijze haren veel betere films maken dan later in hun carrière. Misschien kreeg Terence Malick meer pretenties, een hogere werkdruk, of teveel mogelijkheden, want The Thin Red Line en The New World zijn toch veel meer style dan substance. Net als Picnic at Hanging Rock (zie hieronder) heeft de film een lome 70’s hippiesfeer, met dankzij de heel natuurlijke plotontwikkeling een schijnbaar free-flowing verhaal. Nadat hij haar vader vermoordt, gaat een jonge, psychotische Martin Sheen er vandoor met een nog jongere Sissy Spacek. Naïef volgt zij hem waar hij gaat, ook als dat richting de afgrond is. Beiden acteren de sterren van de hemel, maar vooral Sheen is indrukwekkend. Zijn stuurloze, onvoorspelbare levenswandel lijkt op die van de moordenaar Roberto Succo in de gelijknamige obscure film (zie recensie), maar er zijn ook parallellen met veel andere vrijgevochten filmpersonages, o.a. gespeeld door James Dean en Marlon Brando. Heel sfeervol en mooi gefilmd — een handelsmerk van Malick — met een onderhuidse, fatalistische spanning; een echte aanrader.

Starship Troopers (1997)
De eerste keer dat ik deze moderne cultfilm zag, dacht ik: Nee! Weer een cheesy wanproduct van onze nationale schandvlek! Toch ben ik de film steeds meer gaan waarderen. De hele opzet is uniek: sociaal commentaar verpakt als een scifi-actiefeest. De mensheid strijdt tegen insectoïde aliens, de arachnids. Het is duidelijk dat de oorlog slechts een uit de hand gelopen natuurlijke afweerreactie van beide zijden is, maar toch raast hij onverminderd door. Jonge mensen, zoals de overdreven soapie-achtige hoofdpersonen, zien de oorlog als een middel om status ('citizenship') te verwerven in de maatschappij. Thema’s als militarisme en fascisme (zie de uniformen, propagandistische newsflashes, het demoniseren van de vijand) worden heel toegankelijk gemaakt... al lijkt de overgrote meerderheid van de kijkers de diepere laag te missen. Neem een scène van massa’s soldaten die over een vlakte rennen. Die is niet alleen opwindend, maar lijkt als twee druppels water op een vergelijkbare scène met arachnids. Wij mensen zijn ook gevaarlijke organismen, een plaag bijna; het ligt er maar net aan vanuit welk perspectief je ons bekijkt. De special effects zijn helemaal in orde, wat best een prestatie genoemd mag worden voor een film uit 1997. Loopt net als Total Recall over van tomeloze fantasie en ambitie. Die Verhoeven flikte het toch maar...

Crimson Gold (Talaye Sorkh, 2003)
Subtiele, realistische prent over Hussein, een Iraanse pizzabezorger (hoezo onwaarschijnlijke protagonist?). De aanvankelijk meegaande man ondergaat de dagelijkse sleur van doelloos werk en maatschappelijke vernedering, totdat hij barst. Biedt een interessant kijkje in de ongelijke en repressieve Iraanse samenleving. Na deze film en verschillende docu’s gezien te hebben, denk ik dat er weinig landen zijn met grotere tegenstellingen op economisch en ideologisch gebied. Dit is echter geen afstandelijk politiek pamflet in de vorm van een film, maar een diep-menselijk portret waarin Hussein centraal staat. Het heeft een heel eigen sfeer en tempo en sommige scènes staan nu, maanden later, nog op m’n netvlies gebrand. Ruwweg van het kaliber Caché en ook één van de zeldzame pareltjes van de wereldcinema. En ik heb hem op dvd!

Brief Encounter (1945)
De bekende Brit David Lean regisseerde deze film, die, hoewel hij over overspel in de jaren ‘40 gaat, helemaal niet zo gedateerd is als ik dacht. Het drama van vreemdgaan is tijdloos, dat bewijst Brief Encounter wel. Een man en een vrouw lopen elkaar toevallig tegen het lijf en een passionele, maar onmogelijke affaire volgt. De karakters zijn niet té knap en komen daardoor naturel over. Wat minder naturel is dat de film omzichtig om de “heetste brij” heendraait, maar er wordt genoeg gesuggereerd (zoek de verborgen hints!), en passie, schuldgevoel, wanhoop en andere heftige emoties spatten van het scherm. Ik kan me voorstellen dat een gemiddelde bioscoopbezoeker destijds lichtelijk geshockeerd de zaal verliet. Erg mooi en sfeervol gefilmd in zwart-wit, met veel donkere perrons met stoomwolken van passerende locomotieven (ik weet zeker dat moderne regisseurs die ideale set pieces deerlijk missen).

• DE ACHTEN

Picnic at Hanging Rock (1975)
I’m a sucker voor films die er een heel eigen stijl op na houden, zonder dat dit ten koste gaat van het vertellend vermogen. Picnic... is zo’n film. Drie meisjes verdwijnen op klaarlichte dag tijdens een kostschooluitje in de bossen van Australië. Wat volgt is een onwerkelijke, droomachtige zoektocht naar wat er met hen gebeurd is. Niemand wordt veel wijzer, laat staan de kijker. Net zoals Badlands is het qua dromerige sfeer en romantiek een typische seventiesfilm. De symboliek rond maagdelijkheid, onschuld en puurheid vliegt je om de oren. Ik sluit overigens niet uit dat er wat snippertjes LSD aan te pas kwamen bij de totstandkoming van deze film. Van Peter Weir, regisseur van o.a. Dead Poets Society en The Truman Show.

Au Revour les Enfants (1987)
Weer een film die zich afspeelt op een kostschool. Deze productie betekende veel voor regisseur Louis Malle, omdat hij gebaseerd op zijn eigen jeugdervaringen tijdens de oorlog. Opperfilmrecensent Roger Ebert schreef er een mooi artikel over. De oorlog is in eerste instantie een terzijde op de kostschool op het Franse platteland. Af en toe klinkt er luchtalarm en moet iedereen de kelder in, maar een voorgelezen bijbeltekst (“nu lachen jullie, straks zullen jullie huilen”) is een voorbode van wat er komen gaat. Want waarom maakt de schoolleiding zich opeens zo’n zorgen om leerling Jean Bonnet? In al z’n eenvoudigheid is de film behoorlijk indrukwekkend. Schokkende jeugdherinneringen worden neergezet als vreemde, voorbijgaande gebeurtenissen in een vertrouwde, bijna sprookjesachtige omgeving van spelen en leren; pas op latere leeftijd, als de realisatie komt, beginnen ze hun diepe sporen achter te laten. De tijd heelt sommige wonden, maar maakt andere ook dieper.

The Savages (2007)
Wat doe je als je vader, met wie je uitgesproken slechte band hebt, extra zorg nodig heeft? Met die vraag worden een broer (Philip Seymour Hoffman) en een zus (Laura Linney) plots geconfronteerd. Het verhaal wordt erg low-key gebracht, er zijn geen schokkende ontwikkelingen en er is zelfs plaats voor een grap. Dat Hoffman goed kon acteren, wisten we al, maar ook Linney is fantastisch op dreef. Ze spelen heel geloofwaardige personages, al zijn het geen ‘Joe the Plummers’: hij is professor en romanschrijver, zij is toneelschrijfster (vraag: wíllen we wel volkomen doorsnee mensen in films?). Net als het minstens even goede Away From Her gaat The Savages over de problemen van het ouder worden in het algemeen en dementie in het bijzonder. Schuldgevoel ligt om de hoek als je je ouwelui in een verpleeghuis stopt, maar ook de eens zo vanzelfsprekende ouder-kindrelatie moet weer flink worden overdacht. Nog een diepe vraag: Kunnen we meer van dit soort films verwachten vanwege de vergrijzing?

• HALL OF SHAME

Ober (2006)
Van Warmerdams Noorderlingen was geniaal, en hoewel ik zijn andere films nog niet heb gezien (for shame!!), had ik toch echt meer verwacht dan een zouteloze, bloedeloze, saaie zeurfilm. Wát een teleurstelling, zeg! Ik ga hem niet eens samenvatten. Ik sta open voor bijna alle soorten humor: understated, gitzwart, absurdistisch, fysiek... ik vind het allemaal leuk. Maar Ober is niet grappig, niet gevat en loopt gewoon voor geen méter. Een 5/10 voor het idee, de consequente toon en enkele (enkele!) amusante scènes.


ATTENTIE FILMNERDS: Alle negens, plus Picnic at Hanging Rock en Au Revoir les Enfants, zijn bij mij te leen.

Negens en dikke achten

Na bijna 4 maanden is het weer tijd voor de periodieke movie round-up! En net zoals de vorige keer heb ik een stel films royaal beloond met een 9, iets wat ik niet zomaar doe. Ook de achten zijn echte aanraders. Ik zou zeggen, doe je voordeel met onderstaande recensies!

• DE NEGENS

Ordet (1955)
Dit sobere, maar aangrijpende Deense melodrama gaat over enkele ingrijpende gebeurtenissen in een boerengezin: één zoon denkt dat hij Jezus is, een andere worstelt met z'n geloof is en de derde wil trouwen met een meisje uit een 'verkeerde' familie. Ik zag hem in het Filmmuseum, en ondanks dat het een erg slechte print betrof en eenderde van de dialogen niet werd vertaald, misten de gebeurtenissen op het scherm hun uitwerking niet op mij. Het acteren, de familie-issues, de (religieuze) boodschap, de wonderbaarlijke climax, alles valt te omschrijven met het woord 'eerlijk'. Deze scène geeft een goed idee van de stijl.

[Rec] (2007)
Als je zin hebt om 75 minuten lang te griezelen, trakteer jezelf dan op deze inventieve Spaanse film. Een eigengereide presentatrice volgt samen met haar cameraman de werkzaamheden van de brandweer in Barcelona. Dingen lopen gigantisch uit de klauwen als ze uitrukken voor een erg zieke vrouw. Gefilmd met dezelfde 'hand-held' stijl als Cloverfield (zie beneden), wat de gruwelijke gebeurtenissen een stuk realistischer maakt. Wat mij betreft de definitie van action-packed entertainment, en daarom een felbegeerde 9 waard. (trailer)

Dawn of the Dead (2004)
Zag hem onlangs voor de tweede keer en ik verveelde me geen moment. Alles klopt aan deze film waarin de overlevenden van een zombie-epidemie naar een winkelcentrum vluchten en daar proberen stand te houden. Wat, wéér een zombiefilm?, denk je misschien. Begrijpelijk, want de afgelopen jaren kregen we een hele stapel van zulke films over ons heen, maar deze is anders. Hij heeft heerlijk zwarte humor, goed ontwikkelde karakters en is bijzonder creatief. Duidelijk het product van echte fans van het genre. Check de ruige trailer.

The Lost Skeleton of Cadavra (2001)
Dat laatste kan ook gezegd worden over deze geslaagde independent comedy. Als je cheesy sciencefictionfilms uit de jaren '50 kunt waarderen, dan vind je deze parodie helemaal geweldig. Hij bevat alle klassieke elementen uit B-..., nee, C-films: beroerde dialogen, overacting, klungelige shots, een script vol onlogische gebeurtenissen en ronduit belabberde special effects. Lachen! Alleen al de trailer is een hilarisch meesterwerkje.

• DE DIKKE ACHTEN

L'Année Dernière à Marienbad (1961)
Deze Franse New Wave film is een mysterieuze en gewaagde stijloefening in het negeren van narratieve conventies. Hij zal voor velen al hun vooroordelen over arthousefilms bevestigen, maar ik vond hem erg intrigerend. De plot valt niet samen te vatten, daarom deze omschrijving: "Its characters are nameless and locked in a zone of their own, a zone that may not even be of this world. (…) They are all caught up in a surreal loop of disjointed time. The characters move like somnambulists through a hermetically sealed world that seems totally surreal."* Zie ook deze scène, waarin de classy hoofdrolspeelster te bewonderen valt.

La Double Vie de Véronique (1991)
Nu ik het toch over mooie dames heb: Irène Jacob heeft zich bij mijn top 10 van schandalig mooie actrices geschaard. Nu over de film zelf: het is er één that grows on you. De française Véronique wordt bijgestaan door haar Poolse evenbeeld Weronika, zonder dat beiden het doorhebben... totdat Weronika overlijdt. De prachtige cinematografie is een handelsmerk van regisseur Krzysztof Kieslowski, maar denk niet dat dit lege mooifilmerij is. Het thema — de onverklaarbare, intuïtieve kant van het leven — wordt subtiel gepresenteerd, maar is diep. Alstublieft, niet één, maar wel twee poëtische scènes.

Cloverfield (2008)
Deze popcorn flick is fun, fun, fun en krijgt daarom een dikke 8. De opzet is al fantastisch: een gozer filmt een afscheidsfeestje in New York dat ruw wordt onderbroken door aardbevingen en explosies. Hij blijft koppig filmen, ook als z'n leven gevaar loopt. Technisch is de film helemaal in orde, je hebt echt het idee dat de acteurs rondrennen in een Manhattan dat wordt verwoest door... ja, door wát eigenlijk? Het is jammer dat deze 'realistische' film wordt bevolkt door een cast die lijkt te zijn weggelopen uit een modellenbureau. Ondanks dit typische Hollywoodmankement is Cloverfield een hele goede monstermovie met beelden die nogal aan 9/11 doen denken. (trailer)

Le Grand Voyage (2004)
Een zoon chauffeurt zijn veel traditionelere, islamitische vader met tegenzin van Frankrijk naar Mekka, zodat de laatste daar zijn bedevaartsplicht kan vervullen. Deze onopgesmukte roadmovie over botsende generaties (en culturen) biedt een kijkje in de belevingswereld van moslims. Het sterke plichtsbesef van de vader dwingt respect af, net als de vriendschappelijke omgang tussen gelovigen uit alle windstreken. De beelden van Mekka zijn indrukwekkend, en de acteerprestaties zijn van een aangenaam hoog niveau. (trailer)

Yurîka ('Eureka', 2000)
Ik ben gek op lang uitgesponnen dramafilms uit Japan (All About Lily Chou Chou, The Taste of Tea) en geef ze vrij snel een 9. Dit mooi vormgegeven en eigenzinnige drama is mij echter net iets te stuurloos. Die stuurloosheid weerspiegelt wel weer de geestesgesteldheid van de hoofdpersonen, die, getraumatiseerd door een gijzeling, een tocht aanvangen in een busje, zonder einddoel of vastomlijnd plan. Het kostte mij helaas wat moeite om me 3,5 uur lang(!) te concentreren. Vraag me na deze enorm onthaastende film nog steeds af wat daar in Japan toch in het drinkwater zit. De trailer en een typische scène.

Heerlijke angst

Laatst hoorde ik een stukje muziek dat me gelijk deed denken aan de film Alien. Diezelfde claustrofobische, ijle toon die de niet-aflatende spanning op het scherm vergezelt. En opeens verlangde ik weer naar een goed enge film.

Wanneer heb jij voor het laatst een écht griezelige film gezien? En dan bedoel ik niet eentje met een paar schrikmomenten, zoals I Am Legend, maar een regelrecht verontrustende. Een film waarbij je bijna spijt hebt dat je hem kijkt, die je benauwd naar die donkere hoek in je kamer doet gluren. Alien krijgt dat dus voor elkaar, net als The Thing, Don't Look Now, The Descent, The Haunting (1963), A Tale of Two Sisters, The Excorcist en Pulse (2001).

De laatstgenoemde* gaat bijvoorbeeld over eenzaamheid in het internettijdperk. De wanhoop en ontreddering is voelbaar. Inderdaad, taaie psychologische kost, maar er zitten ook een paar regelrecht ijzingwekkende momenten in de film, waaronder één met het engste spook ooit: een schaduw die bizar vervormend en beurtelings versnellend en vertragend in de richting van de hoofdpersoon beweegt. Echt, m'n nekharen stonden overeind. Brrrr, geweldig.

Als ik de middelen (en het talent) zou hebben om een film te regisseren, zou het weleens een enorm enge horrorfilm kunnen worden. Een film die realisme en griezelige elementen perfect mixt. Denk aan een verhaal over iemand die in het dagelijks leven opeens enge dingen begint te zien. Wordt hij gek of zijn de manifestaties echt? Het mooiste is als de kijker ook niet meer zeker weet hoe de vork in de steel zit, zoals bij Jacob’s Ladder en The Shining.

Horror is een mooi genre. De regisseur smijt net zo lang met goed getimede geluidseffecten, onheilspellende shots en suggestieve montage totdat de kijker éigenlijk niet meer durft te kijken. Ik zie het als een soort strijd, maar wel een ongelijke. De regisseur is de evil genius die over een arsenaal aan filmtechnieken beschikt; de kijker het weerloze, maar gewillige proefkonijn dat afwacht wat er op hem wordt afgevuurd. En dat heet dan vermaak!

Toch ben ik geen enorme fan van het genre. Er zitten te vaak sadistische elementen in en daar hou ik niet zo van. Weerzin is wat anders dan een koude rilling over je rug. Gruwelijke films zijn minder... sophisticated. Als ik behoefte heb aan stuitende beelden (heb ik nooit), vind ik die wel op internet. Bovendien ben ik er nog niet over uit of ik martelfilms zoals Hostel en Saw I t/m MLXVIII moreel wel zo oké vind.

Maar met jezelf goed aan het schrikken maken is daarentegen niets mis. Je emoties staan op scherp en je voelt dat je lééft, net als bij een zwaar aangrijpende dramafilm. Heerlijk, zo’n brok in je keel, toch? Of ik ooit weer met knikkende knieën achter de tv zal zitten, zoals op mijn 12e tijdens Aliens, weet ik niet. Ik hoop het. Tot die tijd ben ik al tevreden als ik op bepaalde momenten het geluid van de tv éven uitdoe. Inderdaad, ik ben zo sportief dat ik de regisseur soms laat winnen...

______________
* Mijd de Amerikaanse remake uit 2006 als de builenpest. Dank u.

Mensen maken de film

Heb je soms de indruk dat films alleen nog een manier zijn om de tijd te doden? Zie je niet meer in wat er zo bijzonder is aan de kunstvorm? Lijkt die alleen nog maar uit bewegende plaatjes met geluid te bestaan?

Dan ben je niet de enige. De volgende uitspraak van regisseur Ingmar Bergman, uit zijn autobiografie 'The Magic Lantern', hielp mij weer de magie van film te waarderen:

"My chair is comfortable, the room cosy, it grows dark and the first trembling picture is outlined on the white wall. It is quiet, the projector humming faintly in the well-insulated projection room. The shadows move, turning their faces towards me, urging me to pay attention to their destinies. Sixty years have gone by but the excitement is still the same."

Losse vertaling van de zin die me het meest trof:

"De schaduwen bewegen, draaien hun gezichten naar me toe, sporen me aan om aandacht te schenken aan hun lot."

Ik ben me de laatste jaren gaan realiseren dat de beste films niet over gebeurtenissen of ideeën gaan, maar over mensen en hun lotgevallen. Hun emoties en onderlinge relaties zijn een bron waar je als kunstenaar onbeperkt uit kunt putten. Een paar honderd jaar aan moderne literatuur bewijst dat, maar ook de filmkunst heeft zich niet onbetuigd gelaten. Drama doet het al goed sinds het tijdperk van de stomme film en is tegenwoordig misschien wel het grootste genre.

Omdat mensen het beste filmmateriaal blijven, eindigen drama's als Tokyo Story, Umberto D. en Uno Giornata Particolare zo hoog in mijn toplijst. Daarom zal Ordet (recensie volgt) me lang bijblijven. En het is ook de reden dat ik zulke diepgravende films altijd prefereer boven emotioneel afstandelijke blockbusters... al zijn die soms zeker niet te versmaden. Ik bedoel, je eet toch ook niet alleen gezonde kost?
(mmm, ik krijg opeens trek in een whopper)

Zes negens en de rest

De afgelopen weken heb ik heel wat negens lopen uitdelen op filmsite IMDb.com. Maar er kwamen ook weer wat onvoldoendes voorbij en, helaas, enkele tegenvallers. Want zo is het leven. Tijd voor enkele recensies dus! Eerst zijn de zes negens aan de beurt. Klik op de titels voor meer informatie.

Innocence (2004)
Vanaf de eerste scène doet deze geweldige film uit Frankrijk je het ergste vrezen. Een jong meisje komt in een grafkist aan op een bosrijk landgoed. Binnen de hoge muren ervan wonen zo'n dertig meisjes tussen de 6 en 12 jaar oud. Ondanks de vele strikte verboden leiden ze een heerlijk leventje. Maar waar gaan de oudste meisjes elke avond om klokslag negen naartoe? En waarom mag niemand weg? Het lijkt alsof de meisjes klaargemaakt worden voor iets, maar wat? De kijker wordt geplaagd door allerlei nare vermoedens; het frequente vertoon van prepuberaal bloot maakt dat alleen maar erger. Maar is die bezorgdheid terecht? Een intrigerende film met prachtige beelden die inspeelt op hedendaagse taboes.

Le Scaphandre et le Papillon / The Diving Bell and the Butterfly (2007)
Waargebeurd verhaal. Jean-Dominique Bauby, een succesvolle redacteur van het tijdschrift Elle, raakt bijna volledig verlamd. Hij kan alleen nog met één oog kijken en knipperen. Met hulp van een dame schrijft "Jean-Do" een boek over zijn verlamdheid. Het eerste halfuur bekijken we de wereld vanuit zijn perspectief, wat bijzonder claustrofobisch is. De film bevat enkele zeer ontroerende scènes; in andere handen was het vast een sentimenteel drama geworden, maar nu is het een bitterzoete viering van het leven geworden. Het mist soms structuur, maar een kniesoor die daar op let. Zeker als we van de aanblik van drie (afhankelijk van je smaak zelfs vier) werkelijk prachtige dames kunnen genieten. Franse film, ziet u. In eerste instantie zou de film Engelstalig worden met Johnny Depp in de hoofdrol. Nee, dank u.

Shane (1953)
Een fijne western van regisseur George Stevens. Lone gunman Shane komt bij een boerengezin terecht dat geterroriseerd wordt door een grootgrondbezitter. Na lang aarzelen zet hij zijn kwaliteiten toch maar in. Erg geloofwaardige rollen en realistisch taalgebruik, wat in westerns zeker niet altijd het geval is. Zowel de held als de slechterik beseffen dat hun tijd erop zit; de beschaving komt eraan en er is geen plaats meer voor de wetteloosheid van het Wilde Westen. Ondanks de natuurgetrouwheid zijn de mooie westernclichés bewaard gebleven. Zoals de kwaadaardig grijnzende bad guy in het zwart, die er een stuk cooler uitziet dan Shane met z’n brave huisvader-look. Vrij bijzonder voor een film uit de fifties is dat het boerenzoontje Joey niet rete-irritant is! Het knaapje hield zelfs een Oscar-nominatie over aan zijn rol, wat weer een beetje te veel eer is.

Lost Horizon (1937)
Nogal vreemde avonturenfilm van Frank Capra, maar daarom juist zo leuk. Een vliegtuig met daarin professioneel avonturier Robert Conway en een kleurrijk assortiment aan andere lieden stort neer in het Himalayagebergte. Daar worden ze door inheemsen naar het legendarische land Shangri-La gebracht. Allemaal toeval... of gepland? Vreemde gesprekken met een goeroe en een hoop idealistisch gelul over het ontdekken van je "eigen Shangri-La" maken dit een fantasierijk unicum dat je gewoon bijblijft. Zeven minuten van de film bestonden overigens uit stills (met oorspronkelijk geluid), omdat stukken film verloren waren gegaan. Werkte prima.

Riri Shushu no Subete / All About Lily Chou-Chou (2001)
In bepaalde opzichten is dit een typische moderne Japanse film: hij duurt erg lang, is dromerig en nogal verwarrend en bevat extreem mooie visuele vondsten. We volgen een jongen, Yûichi, die een nogal tumultueuze fase in zijn leven doormaakt. Verliefdheid, intimidatie, verkrachting, vanalles ondergaat hij of ziet hij gebeuren. Ondertussen vindt hij steun in de muziek van Lily Chou-Chou, een (fictieve) superster. De beelden worden afgewisseld met chatberichten van fans van Lily. Regisseur Shunji Iwai heeft er geen moeite mee om in een nachtelijke scène botweg een enorme schijnwerper op zijn fietsende hoofdpersonen te richten. Het maakt niet uit, want het effect is mooi. Qua sfeer heeft deze film wel wat weg van Bright Future, Kikujiro en The Taste of Tea. Alleen dan wat grimmiger. Hoe dóen die Jappen dat toch, zulke buitenaardse, dromerige films maken?

Roberto Succo (2001)
We volgen de Italiaanse seriemoordenaar Roberto Succo tijdens zijn dodelijke tocht door Italië, Frankrijk en Zwitserland. De film is in feite plotloos en heeft geen morele agenda en weerspiegelt zo op een slimme manier de geestesgesteldheid van Roberto. Die heeft namelijk ook geen motivatie, geen doel, geen reden; hij steelt, ontvoert en moordt gewoon. Dat is wat hij doet, zo leeft hij. Iedereen acteert heel naturel, alles is realistisch. De film boeit zoals gedramatiseerde documentaires kunnen boeien. Doordat je als kijker eigenlijk kritiekloos alle kansloze en schokkende acties van Succo volgt, ga je jezelf afvragen waaróm je eigenlijk kijkt (dat had ik nog sterker bij het vrij briljante Funny Games). Is de mens Succo zo interessant, of is het vanwege een morbide nieuwsgierigheid naar wat hij nog meer zal uitspoken? De Franse politie, die lang op de man jaagde, was minder te spreken over de neutrale houding van de film.

DE TEGENVALLERS

Vera Drake (2004)
Na zijn eigenzinnige Naked was ik wel benieuwd naar dit recentere product van Mike Leigh over een hele lieve mevrouw die in het London van de jaren ’50 uit pure naastenliefde abortussen verricht. Maar dan gaat het mis... De film heeft over het algemeen prima acteerprestaties, maar het verhaal is niet bevredigend. Er had meer in gezeten dan een emotioneel doodlopende weg. Tel daar twee of drie te dik aangezette vertolkingen bij op en de rolprent kan een teleurstelling genoemd worden. Wel een dikke 7/10 waard vanwege de periodeschets en het behandelen van belangrijke onderwerpen als abortus en schuld.

Ratatouille (2007)
Een leuke animatiefilm, maar zo leuk als de recensies ons willen doen geloven? Nou, neen. Omdat hij wat dieper gaat dan de meeste Disneyfilms, is hij inderdaad ook geschikt voor een wat ouder publiek. Maar waar is de humor gebleven?! Ongeveer elke film van Disney of Pixar doet je als volwassene elke tien minuten grinniken of zelfs hardop lachen. Deze maar zelden. Toch een 7/10 voor de prachtige animatie en het originele verhaal. Ach ja, ik ga maar door met uitkijken naar Wall•E (trailer medium of large). Dat lijkt me nou een geniale film. Kan ook niet anders met een robot in de hoofdrol! Woei!

DE MISBAKSELS

Saw II (2005)
Had zin in bloederige onzin, maar dit was wel érg onzinnig. Het origineel was nog vermakelijk op een zieke manier, dit was niet eens echt gruwelijk. Mist z'n doel volledig. Bagger dus. 3/10
Blade II (2002)
Blaaaahhh II… Kan me niet eens meer herinneren wat er allemaal gebeurde, zelfs niet in grote lijnen. Actie en special effects waren slechts zelden spectaculair. 5/10
Feast (2005)
Bar in het midden van nergens wordt belegerd door niet-enge monsters. Weinig spanning en, net als in Saw II, vermoeiend gedoe en gezeik in het kleurrijke-groepje-mensen-in-grote-problemen. 5/10
The Nativity Story (2006)
Valt een beetje uit de toon tussen alle onsmakelijke films, maar deze brave hervertelling van de geboorte van Jezus voegt (buiten een redelijk sfeervolle introductie van Jozef, Maria en hun manier van leven) helemaal niets toe aan het bijbelverhaal en/of het welbekende kerststalletje. En de 'grappen' van de Drie Wijzen zijn ten hemel schreiend. Onnodige film. 4/10

Dit wordt vast leuk

Monster movies in de sfeer van The Descent: fijn. Epische monster movies à la King Kong: hartstikke leuk. Epische en eng-realistische monster movies zoals 28 Days Later: MEESTERLIJK!

Daarom kijk ik nu al uit naar de film Cloverfield, die begin 2008 uitkomt. Ik wil verdorie weer eens overdonderd worden door visueel spektakel, vernietiging op gigantische schaal, algehele paniek en misère, hulpeloos gillende dames in luchtige kleding... dat soort dingen. Hoewel de regisseur van deze film tot nu toe weinig bijzonders heeft gemaakt, bracht producer J.J. Abrams ons de fantasierijke, goed verzorgde en bovendien razend populaire tv-serie Lost.

Als je net zoals ik al begint te watertanden bij het zien van deze voorfilmpjes, is het goed om te bedenken dat er voor trailers meestal andere regisseurs worden aangetrokken. Maar ook al is het uiteindelijke resultaat ook maar half zo plezant, dan nog is Cloverfield een popcornfilm pur sang. Popcorn die even later bij wagen- en zeeziektelijders de slokdarm in omgekeerde richting zal verlaten, want de extreem schokkerige manier van filmen zal op hen z'n uitwerking niet missen.

Op de IMDb-pagina is nog een andere smakelijke trailer te zien.

Some thing has found us... Helemaal prima.

Don't believe the hype

Tussen alle leuke en goede films die ik de laatste tijd heb gezien, zitten ook een paar (half)rotte appels. Daar doe je niks aan, je kunt niet alles leuk vinden. Het wordt interessant als veel anderen onverdeeld positief blijken te zijn over deze tegenvallers. Tijd voor een dosis kritiek! Voor meer algemene info over de films kun je op de titels klikken.

Het eerste zwarte schaap is Zwartboek. Toen ik maanden geleden in de bios de aftiteling zag, dacht ik: dit kun je toch niet menen? Ja, Carice van Houten acteert goed. Ja, het is knap dat de vaart er tweeënhalf uur lang lekker in blijft. En ja, er zitten leuke vondsten in de film. Maar waarom mensen Zwartboek tot hun favoriete films rekenen? Ik heb geen idee. Want wat ik zag was een soort The A-Team-aflevering met een WOII-thema. Er zitten zulke oerslechte actiescènes tussen dat ik smartelijk kreunend in mijn bioscoopzetel wegzakte. Soldaten die onbewogen op een rijtje staan te ratelen met hun machinegeweren zie je alleen nog in b-films (en The A-Team dus). Echt spannend wordt het nergens. Voeg wat karikaturale types en overbodig naakt toe en wat je overhoudt is één van de meest onterecht gehypte en smakeloze films van de afgelopen jaren. Hoewel Verhoeven best leuke films maakt, vind ik het wel echt iets voor hem om van een potentieel intrigerend oorlogsverhaal een oppervlakkig spektakel te maken. En zelfs dat laatste lukt hem maar half. Bleh. Uitgesproken matig. 4/10

Omdat ik romantische komedies best leuk vind en graag weer een Kikkerlandse film wilde zien, had ik grote verwachtingen van Alles is Liefde. De ambitie straalt er vanaf, maar helaas is de uitwerking slecht. Je zou denken dat er bij een komedie wat te lachen valt, maar slechts twee of drie keer werd er door mij (en de rest van de zaal) hardop gelachen. Da’s echt te weinig voor dit genre. Maar er zijn structureel dingen mis. Als je vier verhaallijnen in één film propt, is er een grote kans dat alles te snel gebeurt om betrokken te raken bij de personages. Helaas gebeurt dit ook in Alles is Liefde. In diverse recensies las ik dat de film zo kunstig is opgebouwd dat de emoties voelbaar blijven. Nou, ik leefde maar een enkele keer echt mee met de mensen op het grote scherm. Tijdens de Grote Emotionele Ontknoping op het eind zat ik zelfs met gekromde tenen te kijken. Vooral de zogenaamd ontroerende herenigingsscène mist z’n doel volledig. Als ik een acteur een paar keer zielig zie kijken, krijg ik echt niet zomaar een warm gevoel van binnen als het dan toch allemaal goed komt. Veel scènes hebben potentie (de Sinterklaasintocht!), maar er wordt veel en veel te weinig uit gehaald, zowel visueel als scenariomatig. De meeste anderen met wie ik in de bios was, vonden de film goed te pruimen, maar ik zeg: een erg gemiddelde kijkervaring. 6/10

De beste van de drie is Hotel Rwanda uit 2004. Ik geef toe dat ik wat reserveringen had ten opzichte van deze bejubelde film. Menig relaas over grote drama's (laat staan een genocide) weet melodrama, kleffe clichés en over-acting niet te vermijden. Hotel Rwanda maakt deze fout (praktisch) niet. De sfeer wordt intiem gehouden, want alles speelt zich af rond de dappere Paul Rusesabagina en zijn gezin. De ware kracht van de film zit in de onopgesmukte manier waarop de vreselijke waargebeurde feiten worden weergegeven. Toch is bijna alles aan de film standaard. Hoewel hoofdrolspeler Don Cheadle erg goede momenten heeft, net als de actrice die zijn vrouw speelt, bakken veel andere karakters er niet zoveel van. Daarbij zijn de shots en mise-en-scène erg tv-filmachtig. Daarmee bedoel ik dat alles nogal clean en fantasieloos in beeld wordt gebracht, zonder enige creatieve flair. Mede daarom hebben spannende en hectische scènes niet de impact die ze kunnen hebben. Deze eerlijke film heeft het hart op de goede plaats, maar met een beetje lef en een eigen stijl was hij écht aangrijpend geworden. Onderhoudend en indrukwekkend dankzij het verhaal en de geloofwaardige setting, maar filmtechnisch toch een gemiste kans. 7/10

7x simpel vermaak

"Je moet oppassen dat je niet alleen arthouse kijkt", waarschuwde mijn ganggenoot J., alias de BassTweaker, mij onlangs. Hij heeft gelijk, en bovendien wíl ik niet eens alleen filmhuisfilms zien. Soms is het tijd voor lichtere kost.

Zoals Freddy Got Fingered (2001) van en met Tom Green, volgens velen één van de meest smakeloze films ever. Ik weet het, Green is een typisch geval van love him or hate him, maar hij kan weinig verkeerd doen bij mij. Of hij nou zijn helm over de grond sleept vlak voor optredende nep-Elvissen, of dat hij nu al zingend porceleinen biggetjes van een heuvel af gooit. Ook deze film vond ik lollig. Van een samenhangend plot is geen sprake, maar hij zou weleens kunnen gaan over het waarmaken van je dromen of iets dergelijks. De film komt over als een test, alsof Green dacht: "Eens kijken met wat voor flutscenario ik weg kan komen!" Sommigen zien echter diepere thema’s in de film. Ik niet. En wat betreft de smakeloosheid van deze film: die valt hartstikke mee.

De plot van Idiocracy (2006) klonk zó origineel, dat ik de film móest downloa... eh, húren, ik bedoel huren, met geld, weetjewel. Luke Wilson speelt Joe, een hele gewone gozer die wordt ingevroren door het leger en vervolgens vergeten. Hij ontdooit pas 500 jaar later, in een Amerika dat is veranderd in een land vol idioten. Hoe dat zo? Omdat domme mensen meer kinderen krijgen dan intelligente, mede dankzij de welvaart, die zorgt dat natuurlijke selectie geen rol van betekenis meer speelt (interessant idee!). Het is aan de opeens relatief hoogbegaafde Joe om de problemen van de toekomst op te lossen, want de President, een hilarische kruising tussen een bendeleider en Andre 3000, krijgt niks voor elkaar. Ook al spreekt hij het Congres toe met een groot machinegeweer in zijn hand. Het scenario kon wat strakker, maar de film zit vol originele en politiek incorrecte observaties. Laat het maar aan regisseur Mike Judge (Beavis and Butt-Head, Office Space) over om 'n dommere toekomst te schetsen dan je zelf ooit zou kunnen.

Af en toe heb ik behoefte aan een horrorfilmpje. Laatst viel mijn oog op The Descent (2006). Zes vrouwen raken opgesloten in een grottenstelsel en worden daar belaagd door iets of iemand. Dat klonk goed en dat was het ook. De vrouwen zijn bijna allemaal mannetjesputters, ook wanneer ze écht in de problemen komen. Dat betekent dat je je als kijker niet hoeft te ergeren aan eindeloos hysterisch gekrijs en ander al te vrouwelijk gedoe. Jammer dat de film minder spannend wordt als de belagers zichtbaar worden. Gebeurt in meer monstermovies. Suggestie werkt nog altijd het beste. De film voelt lekker simpel en rauw aan: mensen in de problemen in een grot. Klaar. Goeie en best originele setting ook. Irritant: de scènes waarin een actrice van de groep wegloopt en lang in het donker staart omdat ze iets denkt te horen, waardoor de spanning enorm wordt opgevoerd en ik amper naar het scherm durf te kijken en me alsnog helemaal het leplazarus schrik als er iets gebeurt! Die stomme goedkope filmtruc werkt te goed! Anyway, de emotionele scène op het eind is mooi. Geeft de film net dat beetje extra.

Eindelijk weer eens een goed uitziende sciencefictionfilm! Serenity (2005) heeft me aangenaam verrast. Het verhaal is niet erg sterk, maar er is met succes een dosis drama en mysterie in verwerkt. Het verhaal heeft van doen met de machtige Alliance, een superwarrior en een luguber geheim, maar ik heb geen zin om het samen te vatten. Er is geen gebrek aan pretentieloze scifi-actie, vette martial arts, snedige oneliners en goed acteerwerk van de onbekende acteurs; zo is de bad guy behoorlijk creepy. De meeste karakters in Serenity zijn stoere scharrelaars die in een krakkemikkig ruimteschip rondvliegen om hun kostje te verdienen. Veel aansprekender dan, zeg, het zouteloze en steriele Star Trek met z'n brave koorknapen. Eigenlijk kan het wat mij betreft niet duister en serieus genoeg zijn (zie Blade Runner en met name Alien!). Ik hoop dat er nog meer zulke verzorgde scifi-films als Serenity zullen worden geproduceerd, want ik blijf het genre met z’n fantasierijke decors en ideeën erg leuk vinden.

Hoewel zijn voorganger niet echt was blijven hangen, wist ik gewoon dat 28 Weeks Later (2007) de moeite waard was. Ik bedoel, met een post-apocalyptische setting vol soldaten en zombies kan weinig misgaan. Toch kon deze film beter. De eerste drie kwartier zijn erg goed, met als uitschieter een hectische scène in het begin, maar daarna wordt de film steeds onsamenhangender en onwaarschijnlijker. Al vanaf het begin weet je al dat de 'veilige zone' in een uitgestorven London niet zombievirusvrij blijft, maar dat regelrecht debiele acties voor de langverwachte ellende moeten zorgen, als ware de film een fantasieloze slasher-flick, is teleurstellend. Wél fijn aan de film is zijn doemsfeer, een beetje vergelijkbaar met die van de recente remake van War of the Worlds. De vijand is te sterk, we gaan er allemaal aan - dat gezellige sfeertje. Een keer wat anders dan de heroïsche onzin van Armageddon en Independence Day.

De Transformers-franchise deed me nooit iets. Gek, want ik heb een zwak voor robots. Die zijn dan ook het hoogtepunt van de film uit 2007, maar alleen op de momenten dat ze in luttele seconden van glimmende auto’s in ruige robots transformeren. Ze voegen verder weinig toe: ze praten vooral in clichés en hun grappen zijn niet zo lollig als die van de menselijke personages. Afgaande op recensies verwachtte ik flauwe puberhumor, maar ik heb de eerste helft van de film smakelijk gelachen. Helaas was de film erg onevenwichtig. Meer dan een uur lang is het relaxte fun, dan komt er een kwartier lang echte opbouw met veel uitleg, en het resterende uur (ja, de film duurt bijna 2,5 uur!) is non-stop actie, met zulke snelle computeranimatie dat het niet duidelijk is wat er nu precies op het scherm gebeurt. Misschien word ik gewoon oud. Grappig bioscoopmoment: het orgastische fanboy-gejuich nadat de baas van de good guys - de Autobots – zich met indrukwekkend lage stem introduceert: "I am Optimus Prime!"

Ik had zo m’n bedenkingen over The 40 Year Old Virgin (2005). Hij zou zomaar net zo plat kunnen zijn als American Pie, een film die ik niet eens af wilde zien (wat niet vaak gebeurt). Hoewel veel grappen wel degelijk van de categorie naughty zijn, heb ik me kostelijk vermaakt bij dit eigenzinnige Steve Carell-vehikel. Dat van dat vehikel klopt trouwens niet helemaal, ook al is Carell een opkomende comedy-ster (op z’n 45e!). Er zitten meer hilarische karakters in de film, zoals Mooj (Gerry Bednob) en Jay (Romany Malco – wat een talent!). De vraag waar 't allemaal om draait: Hoe verliest Andy eindelijk z'n maagdelijkheid? Ik heb me werkelijk bescheurd om sommige conversaties, die blijkbaar voor een groot deel geïmproviseerd zijn. Als deze blogpost niet al veel te lang was, had ik hier wat quotes geplaatst. Het gekke is dat de film ondanks het risqué onderwerp er toch in slaagt subtiel en zelfs een tikkie moralistisch te zijn. Een aanrader, één van de leukste comedy's die ik heb gezien.

Dubbele dosis vaagheid

Filmtheater Kriterion, Amsterdam, 12 mei 2007: Zittend op de één-na-voorste rij, met mijn hoofd in een ongemakkelijke hoek, kijk ik met stomme verbazing naar de eindeloze bizarheid die zich vlak voor me ontvouwt.

Inland Empire (David Lynch, 2006) is dan ook geen makkelijke film. De plot is niet te volgen, het is zelfs de vraag of er één is. Er zijn wel thema´s. Ontrouw, de verdorven kant van Hollywood, gespleten persoonlijkheden, magie - deze zaken zijn niet moeilijk op te pikken, maar de vraag is welk thema de rode draad vormt. Lynch heeft een interessante voorkeur voor onbestemde steegjes, kamers en gangen. Het is alsof je in een droom verzeild bent geraakt die plaatsvindt in een gebouw dat je vaag bekend voorkomt, maar waarvan je nooit zeker weet of je het echt kent. Scènes herhalen zich, verschillende locaties lopen zomaar in elkaar over, dialogen lijken helemaal nergens over te gaan en geluiden en lichtflitsen en shots van schemerlampjes vliegen je om de oren. Dit gaat tweeënhalf uur zo door, zodat je aan het eind het wat begrijpelijker begin allang weer bent vergeten.

Ik had het zwáár, daar op de tweede rij. Ik keek zeker drie(!) keer op m'n mobiel om te kijken hoe laat het was. De kijkervaring was dus in bepaalde opzichten een martelgang, maar door de intrigerende beelden en de bijzondere sfeer vermaakte ik me toch. Ook al ging de vloer keboenke boenke boenk vanwege een feestje beneden. Mede-biosganger R., alias de Buidelrat, had de indruk dat Lynch de hele film wilde doen wat hij in eerdere films deels deed: vertellen met beeld, geluid en sfeer, zonder zich druk te maken over een gangbaar plot. Ik vond het inderdaad eerder een multi-interpretabele collage dan een conventionele plot-driven film. De Buidelrat vond het maar niks, net als M., alias de Landloze Graaf, die zijn geld liever aan iets anders had besteed. Ik weet nog steeds niet wat ik van de film vind. Ik ga hem dit decennium niet opnieuw kijken, dus laat ik hem nog maar even bezinken. Maar wanneer is een film voldoende bezonken?

Wat korter geleden stopte ik eindelijk Ghost in the Shell 2: Innocence (Inosensu: Kôkaku Kidôtai, Mamoru Oshii, 2004) in mijn dvd-speler. Ik had zin in mooie beelden en volgens de recensies kon ik die bij GITS2 verwachten. Men had gelijk. Mijn mond viel soms bijna open bij het zien van de prachtige sets waarin de personages rondlopen. Niet alleen de omgeving, maar ook bewegingen zijn fantastisch geanimeerd. Geluid en muziek zijn eveneens heel verzorgd. Het verhaal heeft op het eerste gezicht niet veel om het lijf. Een grotendeels kunstmatige politieagent, Batou, moet uitzoeken waarom mechanische meisjes-van-plezier opeens hun eigenaars om zeep helpen. Hij wordt daarbij geholpen door zijn collega en lover, majoor Motoko Kusanagi. Saillant detail: Motoko stierf in de eerste GITS, maar haar geest leeft verder op het Net. Online dating krijgt een geheel nieuwe betekenis!

Qua onderwerp is de film een kwijlfeest voor nerds. Op de vaagheid, een ander kenmerk van animes, is ook niet beknibbeld. Op een gegeven moment spreken de personages alleen nog in filosofisch getinte quotes, afkomstig van onder andere Boeddha, Confucius, Descartes, Plato en John Milton. Zelfs het Oude Testament komt langs! Gelukkig wordt de filosofie in kleine porties opgediend en overgoten met een smakelijk visueel sausje. Op een helder moment dacht ik zelfs even te weten waar de film over ging, maar mijn organische brein kon die gedachte niet lang vasthouden. Laten we het erop houden dat het over poppen, robots, honden en mensen gaat en hoe die zich tot elkaar verhouden. Daarbij lijkt Oshii geobsedeerd te zijn over de vraag wat leven en mens-zijn eigenlijk is, nu en in een technologisch nog veel verwarrender toekomst, met misschien nog véél, véél verwarrender films. *kwijl*

IMDb-pagina's van de twee films:
- Inland Empire
- Ghost in the Shell 2: Innocence

The Taste of Tokyo

Ik denk dat ik verliefd ben. Op de Japanse cinema, wel te verstaan. Dankzij twee films die ik een tijdje geleden zag, één oudere en één recente, ben ik er vrij zeker van dat deze liefdesaffaire de tand des tijds zal doorstaan!

Tokyo Story (Tokyo Monogatari, Yasujiro Ozu, 1953) en The Taste of Tea (Cha no Aji, Katsuhito Ishii, 2004) gaan beide over een Japanse familie. De nadruk van de eerste film ligt op de verhouding tussen de generaties. Tijdens een warme zomer bezoeken opa en oma Hirayami hun volwassen zoon Koichi en dochter Shige in de grote stad. Al snel wordt duidelijk dat hun kinderen eigenlijk geen tijd voor ze hebben; ze zijn te druk met hun werk en andere beslommeringen. Tenminste, dat vinden ze zelf. Toch voelen Shige en Koichi zich verplicht hun ouders te vermaken, dus krijgen die een (nogal gare) vakantie aan de kust cadeau. Als het oudere stel weer thuis is, wordt oma ernstig ziek. De hoogste tijd voor bezinning, of is het te laat? U mag drie keer raden.

De befaamde regisseur Ozu staat bekend om zijn evenwichtige shots, gefilmd met een statische camera, en een zorgvuldige opbouw van zijn films. Je hebt zeeën van tijd om na te denken over wat er zich afspeelt. Zonder dat je je verveelt, want er is geen enkele overbodige scène. Alles wat je ziet, vertelt iets over de familieleden. Ik werd compleet meegesleurd door het simpele, maar doeltreffende verhaal. Dood, leven, schuld, berusting, egoïsme, zelfopoffering... allerlei belangrijke thema's passeren de revue. Zonder terug te vallen op goedkope sentimentaliteit, weet Tokyo Story de kijker diep te raken. Tegen het einde lukte het me niet mijn ogen droog te houden. De film won het van mijn ijskoude hart.

De toon van The Taste of Tea is een stuk luchtiger. Ook is er in deze dromerige en gevoelige rolprent minder sprake van een duidelijk plot. We volgen zes verschillende leden van een naamloze familie op het Japanse platteland. Enkele daarvan worstelen met soms triviaal lijkende problemen. Ik vond vooral de verhaallijn over de dromerige jonge dochter Sachiko en haar nogal vreemde opa Tatsuya intrigerend. Sachiko wordt overal achtervolgd door een enorme replica van haarzelf (!), waar ze vanaf probeert te komen. Dat lukt pas als opa zich er op een dag mee bemoeit. Maar hoe dat in zijn werk gaat, valt lastig uit te leggen.

Regisseur Ishii geeft de subtiele verhaallijnen namelijk een bizar tintje. Dat doet hij door surrealistische scènes, soms met digitale effecten, toe te voegen, die perfect in de speelse context passen. Ik ben gek op zulke verrassingen in films! Ishii heeft, net als Ozu, geen haast om zijn verhaal te vertellen. De film duurt dan ook 2,5 uur, wat voor sommigen wat al te lang zal zijn. Niet voor ondergetekende, die de hele tijd als in een trance aan zijn tv gekluisterd zat. The Taste of Tea lijkt je geest te vertragen, zodat het zich totaal aanpast aan het tempo en het ritme van de film. Sorry Jellinek, maar dit is een verslavende drug op dvd waarvan ik weiger af te kicken!

IMDb-pagina's van de twee films:
- Tokyo Story
- The Taste of Tea

Collector with a cause

Ik heb momenteel zo'n 360 dvd's. Wat me als verzamelaar drijft? Alle goede films zien die ooit gemaakt zijn, om zo mijn kennis van de Filmkunst te vergroten, natuurlijk! Maar daar is meer voor nodig dan alleen dvd'tjes kijken...

Hoe meer films ik zie, hoe meer ik de kunstvorm ga waarderen. Ja, ik zeg 'kunstvorm', want ik zie films niet primair als leuk vermaak voor even tussendoor. Ik kijk graag films die gemaakt zijn door regisseurs die iets proberen te zeggen met het medium, die een eigen creatieve visie hebben. Denk aan Fellini, Bergman, Miyazaki, Visconti, Kurosawa, Ozu, Leigh, Chaplin, Hitchcock, Antonioni, Polanski, Lang en vele anderen. Ik kijk hun films moederziel alleen, zoals ik ook een goed boek het liefst in alle rust lees. Just me, the TV and a DVD. Vooral de nacht leent zich goed voor zulke momenten.

Helaas ontsnappen veel interessante eigenschappen van films aan mijn aandacht, puur omdat ik niet geleerd heb om ze op te merken. Montage? Visuele symboliek? Innovatieve cameravoering? Ingenieus sound design, doordachte mise-en-scène? Verwijzingen naar andere films of stijlen? Het gaat meestal langs me heen, omdat ik niet kritisch genoeg kijk en luister. Alsof ik naar Bach luister en niet meer kan uitbrengen dan: "Wel geinig melodietje." En dat terwijl het mijn grootste wens is om eindeloos en quasi-diepzinnig over films te kunnen leuteren!

Daarom heb een tijdje geleden twee goed geïllustreerde, inleidende boeken gekocht, één over filmgeschiedenis* en één over filmkunst**. Gezien de dikte van beide boeken én het feit dat het slechts inleidingen zijn, zal het nog wel even duren voordat ik mezelf een kenner mag noemen. Ik zal u op de hoogte houden van mijn vorderingen. Tot die tijd rest me niets anders dan stug mijn collectie af te werken, een klus die nog wel even kan duren. The horror, the horror... maar niet heus.

_______________
* K. Thompson & D. Bordwell, Film History - An Introduction (int'l edition), 2e editie, uitg. McGraw-Hill, 2003
** K. Thompson & D. Bordwell, Film Art - An Introduction (int'l edition), 7e editie, uitg. McGraw-Hill, 2004
Tip: Beide boeken zijn tweedehands en gekocht bij De Slegte in Amsterdam. Leve de UvA-studie Film- en Televisiewetenschappen!